GAIN: het Gelders Antibioticaresistentie en Infectiepreventie Netwerk

Regionale zorgnetwerken zijn een belangrijk onderdeel van de aanpak van antibioticaresistentie van VWS. In 10 regio’s werken kwartiermakers hard aan de vorming van de netwerken. Marjo Knapen is kwartiermaker van GAIN, het Gelders Antibioticaresistentie en Infectiepreventie Netwerk. Ze vertelt over de vorming van het netwerk, de prioriteiten en de werkzaamheden van een kwartiermaker. ‘Ik houd mijn ogen en oren open voor initiatieven.’

Ruim een jaar actief met antibioticaresistentie

‘Er was hier al een regionale groep actief op het gebied van antibioticaresistentie en infectiepreventie. In 2016 bedachten zij de naam GAIN – Gelders Antibioticaresistentie en Infectiepreventie Netwerk – en ontwikkelden een logo. Een mooie basis dus. Daarom was onze regio er fel op tegen dat er in 2017 maar 5 pilots zouden starten. Wij waren van mening dat alle regio’s kennis en ervaring moesten kunnen opdoen. We bouwen nu voort op de bestaande samenwerkingsstructuur. Ik ben sinds januari 2018 kwartiermaker en ontmoet alleen maar betrokkenheid en inzet. Men voelt de noodzaak om gegevens uit te wisselen en dingen samen op te pakken.’

Kenmerken regio

‘De regio is groot en divers, met stedelijke gebieden en platteland. Nijmegen en Arnhem zijn de 2 grote stedelijke kernen. Het Radboudumc in Nijmegen is ons academisch ziekenhuis , daarnaast zijn er nog 5 perifere ziekenhuizen. En Gelderland heeft de nodige veeteelt, vooral kippen- en varkenshouders. Niet zoveel als Noord-Brabant, maar het speelt wel.’

prioriteiten antibioticaresistentie

‘We werken natuurlijk aan alle 11 taken die VWS de zorgnetwerken heeft gegeven. Maar we leggen de focus op 4 prioriteiten. Op dit moment zijn we druk bezig met het risicoprofiel en het bijbehorende beheersplan. Onze tweede prioriteit is het puntprevalentieonderzoek. We zijn heel benieuwd naar de uitkomsten, tot nu toe doen in onze regio 13 verpleeghuizen mee. Dan zijn er nog ‘scholing en audits’ en het BRMO-casemanagementproject. Op het gebied van scholing en audits brengen we in kaart wat waar gebeurt en welke aanjagende rol het zorgnetwerk kan hebben. Het is mooi om te zien dat er al veel wordt georganiseerd. Maar niet voor alle professionals is antibioticaresistentie even concreet in de dagelijkse praktijk. Het onderwerp staat dus niet bij iedereen even hoog op de agenda.’

BRMO-casemanagementproject

‘Het BRMO-casemanagementproject is een project waarvoor we aanvullende subsidie hebben gevraagd en gekregen. In onze regio hebben straks alle ziekenhuizen en GGD’en een casemanager op het gebied van bijzonder resistente micro-organismen (BRMO). Bij de casemanager – een deskundige infectiepreventie – komt alle informatie bij elkaar. Ze zijn het centrale aanspreekpunt voor zorgprofessionals in hun omgeving. En reiken informatie uit als daar vraag naar is. Ook kunnen ze mensen begeleiden. Onderling wisselen de casemanagers informatie uit. Samen vormen ze een soort kenniscentrum.’

Hoe breiden jullie het netwerk verder uit?

‘De stuurgroep, het regionaal coördinatieteam (RCT) en de werkgroepen die de prioriteiten uitwerken spelen een belangrijke rol. Van de werkgroep ‘scholing en audits’ bijvoorbeeld zijn 10 mensen lid. Daarmee zijn dus ook 10 instellingen actief bij GAIN. Verder is het natuurlijk de kunst om de olievlek via via te vergroten. Zo agendeerden leden van de stuurgroep de brief over het puntprevalentieonderzoek in een regionaal bestuurlijk overleg. Ziekenhuizen, laboratoria, een aantal verpleeghuizen en huisartsen zijn inmiddels aangesloten. In de volgende fase willen we ook de overige verpleeghuizen en huisartsen, de thuiszorg en gehandicaptenzorg, en op termijn misschien ook tandartsen en de ambulancedienst laten aanhaken. We hebben geconstateerd dat de betrokkenheid op werkvloerniveau groot is, maar dat we de besturen beter moeten bereiken. Dat kan bijvoorbeeld via het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ). Ook bestuurders moeten zich meer bewust worden van het probleem, zodat hun werknemers tijd krijgen om er aandacht aan te besteden. Dat vraagt om bestuurlijk commitment.’

Taken kwartiermaker

‘Ik ben veel op pad. Zeker in de beginfase heb ik de hele regio doorkruist. Om goed aansluiting te houden bij het zorgnetwerk heb ik verschillende werkplekken. Ik zit om en om bij de GGD Gelderland-Zuid en de GGD Gelderland-Midden, het Radboudumc en het CWZ. Daar bereid ik de verschillende overleggen voor. En houd ik de 4 prioriteiten en alle andere taken van het netwerk in de gaten. Ik structureer, ik initieer en ik koppel terug aan de regio wat er landelijk gebeurt, en vice versa. Ik houd mijn ogen en oren open voor initiatieven, verbind mensen waar mogelijk en nodig. Niet zo lang geleden, op 14 juni, heb ik samen met stuurgroep- en RCT-leden een netwerkbijeenkomst georganiseerd. Daar spraken bijna 60 zorgprofessionals uit de regio over wat ons als netwerk te doen staat. Heel motiverend, er leven veel ideeën die we de komende tijd gaan uitwerken.’

En hoe nu verder?

‘Het afgelopen jaar hebben we veel tijd besteed aan het bouwen van het netwerk. Daar gaan we mee door én we plukken er nu langzaam de vruchten van. Die resultaten draag ik uit. Erg zinvol vind ik de uitwisseling met de andere kwartiermakers. Eén keer per maand komen we bij elkaar en delen we informatie. En daar kunnen weer interessante projecten uit voortkomen. Voor de komende ronde voor aanvullende subsidie hebben we 2 projecten samen met andere zorgnetwerken ingediend. Met zorgnetwerk Utrecht willen we kijken naar voorschrijfgedrag van huisartsen. En met zorgnetwerk Zuidwest-Nederland hopen we een onderzoek naar scholing en bewustwording in de thuiszorg te gaan doen.’

Meer weten over het Gelders Antibioticaresistentie en Infectiepreventie Netwerk? Bekijk de website van GAIN.

Dit interview verscheen eerder in de nieuwsbrief Antibioticaresistentie van het Ministerie van VWS.

Lees verder