abr

Goede implementatie van richtlijnen kan leiden tot minder antibioticagebruik

Doe de challenge

Verenso heeft in 2018 richtlijnen voor het beheersen van Lage Luchtweginfecties en Urineweginfecties uitgebracht. Maar bij de implementatie komt best nog wat kijken. Wanneer een zorgorganisatie dit echter goed aanpakt, kan de implementatie tot minder voorschrijfgedrag van antibiotica leiden. Wat werkt daarbij goed en wat minder? Een voorbeeld uit de praktijk.

‘Implementatie van de richtlijnen is niet eenvoudig omdat er bij de richtlijnen veel betrokkenen zijn,’ vertelt trainer Joyce Kusters die organisaties hierbij op verzoek van Verenso ondersteunt. ‘Je moet niet alleen medewerkers meekrijgen, maar ook bijvoorbeeld familieleden. De vraag is dan ook hoe je ervoor kunt zorgen dat alle betrokkenen het ook echt anders gaan doen. Bij de implementatie van richtlijnen wordt er heel snel op voorlichting ingezet. Maar het is helaas niet zo dat na een voorlichtingsmiddag iedereen zo gaat werken.’

Stappenplan

Het is daarom belangrijk om procesmatig te werken. Collega-trainer Loes Schouten: ‘Verenso biedt daarom hiervoor een handleiding met stappen aan. Zo is de eerste stap bijvoorbeeld om in kaart te brengen hoe de huidige situatie is. De volgende stap is om gezamenlijk de belangrijkste aanbevelingen in de richtlijn te bepalen en te verkennen hoe zich dat tot de huidige situatie verhoudt. In dat verschil ligt dan de veranderopgave. Het stappenplan helpt om het benodigde proces zorgvuldig te doorlopen van begin tot eind.’

Overbehandeling antibiotica bij mogelijke urineweginfecties

AnnaMaria Sherwood is projectleider voor de implementatie van de richtlijn Urineweginfecties bij een zorgorganisatie. Zij deed mee aan de aangeboden ondersteuningsbijeenkomsten en werkte volgens het stappenplan: ‘Ik signaleerde dat overbehandeling met antibiotica bij mogelijke urineweginfecties nog wel een aandachtspunt bij ons was. Ook al waren de klachten vaag, dan werd er toch al snel antibiotica voorgeschreven. Door mijn dossieronderzoek ontdekte ik dat de klachten na een jaar echter nog niet waren verdwenen en dat de antibiotica dus niet geholpen had.’

‘Het voorschrijfgedrag is afgenomen’

‘In die periode kwam de nieuwe Verenso-richtlijn voor urineweginfecties uit. Ik vermoedde dat we door de implementatie van die richtlijn het overbodig antibioticagebruik konden terugdringen. En dat is ook gelukt. We zijn zo goed als klaar. De artsen werken volgens de nieuwe richtlijn en het voorschrijfgedrag van antibiotica bij urineweginfecties is afgenomen.’

‘Je hebt ook mensen met weerstand nodig’

Het terugdringen van onnodig antibioticagebruik ging natuurlijk niet vanzelf. Zo heeft Sherwood bijvoorbeeld een implementatieplan voor de nieuwe richtlijn opgezet: ‘Daarin beschrijf je in een analyse welke sparringpartners je nodig hebt, hoe je ze kunt onderscheiden en wanneer je ze nodig hebt. Zo heb je motivators nodig om anderen te motiveren. Maar je hebt ook mensen met weerstand nodig. Dat zijn de mensen die je nodig hebt om te kijken of je alle punten echt goed hebt doorgenomen.’

Informeren in plaats van overtuigen

Wat daarbij helpt is dat je mensen niet probeert te overtuigen, maar ze informeert. Sherwood: ‘Dan kunnen mensen zelf besluiten wat ze willen. Dat kunnen ze wel pas goed doen als ze de voors en tegens van de opties kennen. Wat dat betreft is kennis ook echt kracht. Het is verder belangrijk dat de behandelaar verzorgenden goed meeneemt in het proces. Verzorgenden kennen de patiënt immers door en door. De manier waarop een behandelaar het gesprek voert, is daarbij cruciaal. Bijvoorbeeld: “Ik zou het eigenlijk willen aankijken, want ik vind het nog geen duidelijke urineweginfectie, wat vind jij?”’

Ook planmatig implementeren?

Verenso heeft het ondersteuningsproces van de deelnemers bij de implementatie van de richtlijnen bijna afgerond. De ondersteunende producten die tijdens het project zijn ontwikkeld en toegepast, zijn ook voor andere organisaties beschikbaar die de richtlijnen Urineweginfecties en Lage luchtweginfecties willen implementeren. Meer weten? Bekijk dan de zakkaartjes voor verpleegkundigen en verzorgenden en de handleiding met de implementatiestappen.

DOE DE HYGIËNE-CHALLENGE

Jij weet natuurlijk dat hygiënisch werken van levensbelang is. Maar denk je er ook vaak genoeg aan? Als het druk is en je staat alleen op de groep? Als sommige dingen geen gewoonte zijn in jouw team? Zoek het uit, samen met je team, in de hygiëne-challenge. In 4 korte opdrachten kom je erachter wat jullie goed doen en wat beter kan. Doe je mee? Meer dan 800 teams gingen je voor!

Button - direct aan de slag

LEES VERDER

Wil je op de hoogte blijven? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief.